Mijn afstudeerplan: Kunstonderwijs en de vorming identiteit

De aanleiding

Het afgelopen jaar is voor mij een jaar van reflectie geweest; niet alleen op wat ik het afgelopen anderhalf jaar heb gedaan, maar ook heb ik teruggekeken naar hoe ik zelf onderwijs als leerling en student heb ervaren. Het traject dat ik heb bewandeld was redelijk ongewoon. Jarenlang heb ik geworsteld met mijn identiteit, zowel op persoonlijk gebied als sociaal en cultureel vlak. Dit leidde ertoe dat ik op mijn middelbare school in een depressie belandde. Toen ik later op het mbo terecht kwam, kwam ik er achter waar mijn sterke en zwarte kanten lagen, maar het was pas in het derde jaar van mijn hbo dat ik vat kreeg op mijn persoonlijke identiteit en het belang van het ontwikkelen hiervan.

In het stuk “Mijn visie culturele verschillen in het onderwijs” (1) heb ik ook beschreven hoe kunstonderwijs helpt bij het vinden van de culturele identiteit. De volgende paragraaf komt uit dit stuk:

Het navigeren tussen verschillende culturen is niet altijd makkelijk geweest, maar mijn periode op de kunstacademie in Den Haag zijn de meest formatieve jaren geweest in mijn leven. Op deze academie heb ik geleerd om mijzelf uit te drukken, om relaties te vormen tussen mijn eigen ervaringen en de wereld om mij heen. Kunst is een manier waarop we verschillende culturen kunnen onderscheiden en het heeft mij geleerd om naar de twee verschillende culturen te kijken en mijn plek tussen deze culturen vorm te geven. Tot die tijd was het voor mij iets dat voornamelijk in de achtergrond afspeelde, maar de academie heeft mij geleerd te kijken naar de culturen en mijn plaats erin. De introspectie die kunstonderwijs verlangt van een leerling, maakt dat kunstvakken uitermate geschikt zijn voor het verkennen van de culturele identiteit.

De grenzen van onze taal zijn niet de grenzen van ons denken. Kunst maakt duidelijk dat cijfers en woorden niet genoeg zijn om uit te drukken wat wij weten. Als je bijvoorbeeld kijkt naar het werk Guernica van Picasso en die naast een foto over hetzelfde onderwerp legt, zit er informatie in het schilderij dat niet in de foto zit (Dit zie je vooral terug in persfotografie, waar onderwerpen vaak zo objectief mogelijk in beeld worden gebracht). Deze informatie gaat over de tijd waarin het is gemaakt, wat de maker toen doormaakte en legt een relatie tussen zijn persoonlijke identiteit, zijn sociale identiteit en de culturele identiteit waarin het is gemaakt. Om een authentiek kunstwerk te kunnen maken, is het van belang om te weten waar je staat en wat je identiteit is. Met de persoonlijke identiteit als startpunt en basis kan de leerling zijn perspectieven vormen op zijn sociale en culturele identiteit.

Mijn onderzoek en mijn product

Mijn onderzoek focust zich op het vormen van identiteit en de rol van het kunstonderwijs hierin. Mijn hoofdvraag luidt:

  • Wat is de rol van kunstonderwijs bij het vormen van identiteit?

Een aantal deelvragen waar ik mij nu mee bezig houd zijn onder andere:

  • Wat is identiteit?
  • Hoe ontwikkelt identiteit zich bij pubers?
  • Wat is de rol van de docent bij het vormen van identiteit?
  • Wat is de rol van kunst en de kunstenaar bij het vormen van identiteit?

Aan de hand van mijn onderzoek wil ik bepalen wat mijn product precies wordt en in welke doelgroep dit past. Wel heb ik al een aantal ideeën hierover, maar hoe deze tot uiting gaan komen, moet nog uit mijn onderzoek blijken. Voor nu is het uitgangspunt voor mijn product iets wat ik een Ego Document heb genoemd, een boekwerk, of methode, waarin leerlingen de handvatten krijgen aangereikt om hun eigen identiteit te ontwikkelen. Hoe dit er precies uit gaat zien weet ik nog niet, dit moet nog uit mijn onderzoek blijken. Qua tijd word het product parallel ontwikkeld aan mijn onderzoek, zodat resultaten uit het onderzoek meteen meegenomen kan worden in het maakproces van mijn product en andersom kunnen de testresultaten van het product meteen worden meegenomen in het onderzoek.

Planning

Hieronder vind je een grove planning van mijn werkzaamheden. Een preciezere planning volgt later

Wat ga ik doen? Datum
Opzet Onderzoek en inhoud Eind maart
Bepalen doelgroep voor product Eind maart
1e versie product Rond 21 april
Testen 1e versie product Eind april
2e versie product Rond 21 mei
Testen 2e versie product Eind mei
Afronden onderzoek Eerste week van juni
Afstuderen 20 of 27 juni

Het proces van mijn afstuderen is ook te volgen op mijn stageblog www.hanysaad.com

Bronnen:

  1. “Mijn visie op culturele verschillen in het onderwijs” geschreven door Hany Saad (https://hanysaad.com/mijn-visie-op-cultuurverschillen-in-het-onderwijs/)

Geef een reactie